RAQAMLI SHAROITDA ASTRONOMIYA OʻQITISHNI TAKOMILLASHTIRISHDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Keywords:
astronomiya taʼlimi, raqamli texnologiyalar, planetarium dasturlari, Stellarium, virtual reallik, kuchaytirilgan reallik, sunʼiy intellekt, simulyatsiya, interaktiv oʻqitish, taʼlim sifati.Abstract
Mazkur maqolada raqamli taʼlim muhitida astronomiya fanini oʻqitishni takomillashtirishda zamonaviy texnologiyalardan foydalanish masalalari tahlil qilinadi. Raqamli planetariyalar va simulyatsiya dasturlari, virtual va kuchaytirilgan reallik (VR/AR) texnologiyalari, mobil ilovalar, sunʼiy intellektga asoslangan yordamchilar hamda onlayn platformalarning didaktik imkoniyatlari yoritilib, ularning astronomic tushunchalarni shakllantirishdagi samaradorligi empirik tadqiqotlar asosida asoslab beriladi. Shuningdek, texnologiyalarni oʻqitish jarayoniga integratsiya qilishning metodik yoʻllari va ular taqdim etadigan differensial yondashuv imkoniyatlari koʻrib chiqiladi.
References
Almeqbaali M., Ouhbi S., Farès R. Empirically Evaluated Digital Solutions in Astronomy Education for Children and Adolescents: Systematic Literature Review // SSRN Electronic Journal. – 2022.
2. Hughes S. Stellarium – a valuable resource for teaching astronomy in the classroom and beyond. – Brisbane: Queensland University of Technology, 2008.
3. Türk C., Kalkan H. The Effect of Planetariums on Teaching Specific Astronomy Concepts // Journal of Science Education and Technology. – 2014. – Vol. 24. – P. 1–15.
4. Yu K.C., Sahami K., Sahami V., Sessions L.C. Using A Digital Planetarium For Teaching Seasons To Undergraduates // Journal of Astronomy & Earth Sciences Education. – 2015. – Vol. 2, No. 1. – P. 33.
5. Kaltcheva N., Nenkova M. Teaching introductory astronomy using virtual observations // Physics Education. – 2021. – Vol. 56. – P. 065015.
6. Mintz R., Litvak S., Yair Y. 3D-Virtual Reality in Science Education: An Implication for Astronomy Teaching // Journal of Computers in Mathematics and Science Teaching. – 2001. – Vol. 20, No. 3. – P. 293–305.
7. Tanik Önal N., Önal N. The effect of augmented reality on the astronomy achievement and interest level of gifted students // Education and Information Technologies. – 2021. – Vol. 26. – P. 4573–4599.
8. Ferrari E., Herrero Teijón P., Ruíz C. Unlocking the cosmos: evaluating the efficacy of augmented reality in secondary education astronomy instruction // Journal of New Approaches in Educational Research. – 2024. – Vol. 13.
9. Beltozar-Clemente S., Sierra-Liñan F., Zapata-Paulini J., Cabanillas-Carbonell M. Augmented reality mobile application to improve the astronomy teaching-learning process // Advances in Mobile Learning Educational Research. – 2022. – Vol. 2, No. 2. – P. 464–474.
10. Chen C.-C., Chen H.-R., Wang T.-Y. Creative Situated Augmented Reality Learning for Astronomy Curricula. – 2022.
11. Li L., Patton W.F. Streamlining Online Astronomy Education: Integrating ChatGPT and Stellarium Planetarium Software to Serve as a Virtual Teaching Assistant // Journal of Educational Technology Systems. – 2025. – Vol. 53. – P. 205–218.